UNIZO waarschuwt: “Geen sprake van optimisme”
Het ondernemersvertrouwen in Vlaanderen blijft in 2025 onder druk staan, maar vertoont voorzichtig herstel. Dat blijkt uit de UNIZO KMO-Barometer voor het vierde kwartaal van 2025. Met een score van -8,9 blijft de barometer voor het zeventiende kwartaal op rij onder nul, al is dit wel het beste resultaat van de voorbije jaren.
Volgens UNIZO weerspiegelt dit cijfer een realiteit waarin kmo’s standhouden in moeilijke omstandigheden, maar waarin van echt herstel of optimisme nog geen sprake is.
UNIZO KMO-Barometer blijft structureel onder nul
De UNIZO KMO-Barometer, die sinds 1987 wordt opgesteld en geldt als een belangrijke indicator voor het ondernemersvertrouwen, toont aan dat de situatie voor Vlaamse kmo’s fragiel blijft. Het jaargemiddelde van -8,2 in 2025 ligt hoger dan in 2023 en 2024, maar blijft duidelijk onder het tienjarig gemiddelde en ver verwijderd van de positieve cijfers van vóór de coronacrisis.
Volgens UNIZO is het lage vertrouwen het gevolg van een combinatie van factoren: blijvende economische onzekerheid, druk op de rendabiliteit, laattijdige betalingen en de opeenstapeling van nieuwe regels en transities.
Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO, verwoordt het als volgt: “Dat deze cijfers als ‘de beste van de voorbije jaren’ geldt, zegt eigenlijk alles. De lat ligt laag: kmo’s houden stand, maar ze doen dat nog steeds met krappe marges en kopzorgen.”
Volgens hem is er van optimische geen sprake:“Kmo’s waren in 2025 een beetje minder pessimistisch dan de jaren voordien, maar van optimisme is geen sprake.”
Rendabiliteit blijft grootste zorgenpunt voor kmo’s
Een van de belangrijkste knelpunten voor ondernemers blijft de rendabiliteit. Hoge kosten en beperkte marges maken het voor veel bedrijven moeilijk om vooruit te plannen. De onzekere economische context vertaalt zich rechtstreeks in de financiële gezondheid van ondernemingen.
Daarbovenop komen laattijdige en uitblijvende betalingen, die de cashflow onder druk zetten. Wanneer facturen niet tijdig worden betaald, worden ondernemers gedwongen om voortdurend bij te sturen. Dit leidt tot uitgestelde investeringen en het on hold zetten van groeiplannen.
Investeringsplannen voor 2026 blijven voorzichtig
De aanhoudende onzekerheid weerspiegelt zich duidelijk in de investeringsplannen van kmo’s voor 2026. Ongeveer 40 procent van de ondernemingen geeft aan te willen investeren, maar het gaat in de meeste gevallen om vervangings- of behoudsinvesteringen. Slechts 8 procent spreekt van significante investeringen gericht op groei.
Bijna de helft van de kmo’s plant zelfs helemaal geen investeringen. Dat wijst volgens UNIZO op een defensieve houding: ondernemers focussen zich vooral op overleven en stabiliteit, niet op expansie.
“Kmo’s investeren vandaag om hun activiteiten draaiende te houden, niet om te groeien,” aldus Bart Buysse. “Dat is begrijpelijk, maar het toont hoe broos het vertrouwen blijft.”
Voorzichtig herstel, maar echte groei blijft uit
Hoewel 2025 licht beter scoort dan de voorgaande jaren, blijft het ondernemersklimaat volgens UNIZO ver verwijderd van gezond. Politieke stabiliteit en enkele ondernemersvriendelijke maatregelen zorgen voor een voorzichtig herstel, maar de echte impact daarvan moet zich nog bewijzen in 2026.
UNIZO pleit voor structurele ingrepen om het vertrouwen duurzaam te herstellen: lagere kosten, meer betaalzekerheid en minder administratieve complexiteit. Pas dan kunnen kmo’s opnieuw investeren met het oog op groei en economische vooruitgang.
Bart Buysse besluit: “2025 was iets minder slecht, maar nog altijd niet goed. Zolang kmo’s vooral bezig zijn met overeind blijven, blijft echte groei buiten bereik.”