Is de maandafrekening voor energie nuttig voor jou? Complete gids
Steeds meer Vlaamse gezinnen krijgen de keuze om hun energiefactuur maandelijks te betalen op basis van hun echte verbruik. Deze zogeheten maandafrekening wint aan populariteit sinds de invoering van de digitale meter, maar nog niet iedereen maakt er gebruik van.
In dit artikel
Kleine minderheid kiest voor maandfactuur
Volgens de VREG (Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt) koos in juni 2025 slechts 4,71% van de gezinnen met een digitale meter voor maandfacturatie, ondanks dat dit systeem sinds 2024 verplicht moet worden aangeboden door alle energieleveranciers. Wat houdt deze maandafrekening precies in, en is het een goed idee voor jouw gezin?
Wat is een maandafrekening?
Bij de klassieke energiefacturatie krijg je een voorschotfactuur (meestal maandelijks of tweemaandelijks) op basis van een geschat jaarverbruik. Eén keer per jaar volgt dan een jaarafrekening, waarbij het verschil tussen je betaalde voorschotten en je werkelijke verbruik wordt rechtgetrokken.
Met de maandafrekening werkt het anders. Wie een digitale meter heeft, kan ervoor kiezen om elke maand een factuur te ontvangen die gebaseerd is op het exacte verbruik van de voorbije maand. Je betaalt dus wat je werkelijk hebt verbruikt, zonder schattingen of verrekeningen achteraf.
De voordelen van maandfacturatie
De maandafrekening biedt verschillende voordelen, vooral voor wie zijn energieverbruik actief opvolgt of budgetbeheersing belangrijk vindt.
- Betere controle over je verbruik
Je ziet meteen hoeveel energie je gebruikt hebt en wat dat kost. Dat maakt het makkelijker om bewuster met energie om te gaan en om in te grijpen wanneer je verbruik stijgt. - Geen verrassingen op de jaarafrekening
Omdat je telkens betaalt wat je effectief hebt verbruikt, kom je aan het einde van het jaar niet voor onaangename verrassingen te staan, zoals een hoge bijbetaling. - Betere spreiding van je energiekosten
Je hoeft geen grote correctiebedragen te betalen, want alles wordt maandelijks afgerekend. Dat zorgt voor meer financiële voorspelbaarheid en is vooral handig voor wie zijn budget strak in de gaten wil houden. - Meer transparantie
De maandfacturen tonen duidelijk het effect van weersomstandigheden of veranderde gewoontes (zoals meer thuiswerken). Je ziet dus meteen hoe jouw gedrag invloed heeft op je energiekosten.
De nadelen van maandfacturatie
Toch is het systeem niet voor iedereen ideaal. De maandafrekening heeft ook enkele aandachtspunten en nadelen.
- Hogere facturen in de winter
Omdat je betaalt wat je verbruikt, zal je in de koude maanden automatisch meer moeten betalen. In de zomer daarentegen zijn de facturen kleiner. Voor wie moeilijk kan omgaan met die seizoensschommelingen, kan dat een nadeel zijn. - Minder overzicht bij variabele tarieven
Als je een energiecontract hebt met variabele prijzen, kan je maandfactuur sterk wisselen naargelang de marktschommelingen. Dat kan het moeilijker maken om je maandbudget te plannen. - Meer administratie
Elke maand een factuur betekent ook elke maand een betaling. Voor sommige gezinnen is dat omslachtig, zeker als de energieleverancier geen automatische domiciliëring aanbiedt.
Voor wie is de maandafrekening interessant?
De maandafrekening is vooral interessant voor gezinnen die graag meer inzicht en controle willen over hun energieverbruik. Ook mensen die hun budget strikt beheren of die zonnepanelen hebben en hun verbruik graag willen afstemmen op hun productie, kunnen baat hebben bij deze methode.
Wie liever stabiele maandelijkse kosten heeft, kan beter bij de traditionele voorschotfacturen blijven. Die verdelen de jaarlijkse energiekosten gelijkmatig, waardoor de maandelijkse facturen voorspelbaarder zijn.
Checklist: is een maandfactuur geschikt voor jou?
Kies voor maandfacturatie als je…
- Graag inzicht wil in je werkelijke energieverbruik.
- Niet houdt van verrassingen op je jaarafrekening.
- Je budget beter onder controle wil houden.
- Een digitale meter hebt en je verbruik opvolgt via je energieleverancier of de Fluvius-app.
- Geen probleem hebt met wisselende maandbedragen (hoger in de winter, lager in de zomer).
- Bewuster wil omgaan met energie en wil besparen op lange termijn.
Blijf liever bij een voorschotfactuur als je…
- Liever vaste maandelijkse kosten hebt voor meer financiële rust.
- Niet elke maand met energieverbruik of facturen bezig wil zijn.
- Moeilijk kan omgaan met schommelingen in maandbedragen.
- Je energieverbruik al goed kent en weinig nood hebt aan extra inzicht.
Extra tip voor eigenaars van zonnepanelen of een warmtepomp
Voor wie zonnepanelen of een warmtepomp heeft, kan maandfacturatie bijzonder interessant zijn. Je ziet onmiddellijk het effect van je eigen productie en verbruik, waardoor je snel kan bijsturen om het maximale uit je energie te halen.
Besluit: meer inzicht, maar niet altijd eenvoudiger
De maandafrekening is een nuttige optie voor wie inzicht, transparantie en controle verkiest boven voorspelbaarheid. Dankzij de digitale meter wordt het mogelijk om je energieverbruik écht van nabij op te volgen, maar het vraagt ook wat discipline om met schommelende maandfacturen om te gaan.
Wil je overschakelen op maandfacturatie? Elke energieleverancier is sinds 2024 verplicht dit aan te bieden. Neem dus contact op met je leverancier en vraag na wat de mogelijkheden zijn in jouw contract.